Znalezienie kota na ulicy nie zawsze oznacza, że zwierzę jest bezdomne i powinno zostać zabrane do schroniska. Inaczej postępuje się z kotem bezdomnym, inaczej z kotem wolno żyjącym, a jeszcze inaczej ze zwierzęciem rannym lub po wypadku.
Co ważne, za organizację opieki nad bezdomnymi zwierzętami odpowiada przede wszystkim gmina, na terenie której znajduje się zwierzę, a nie Starostwo Powiatowe. Każda gmina przyjmuje coroczny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi, który powinien określać m.in. sposób odławiania zwierząt, miejsce w schronisku, opiekę nad kotami wolno żyjącymi oraz pomoc weterynaryjną w przypadku zdarzeń drogowych.
Poniżej przedstawiamy procedury obowiązujące w 10 gminach powiatu wejherowskiego.
Kot bezdomny czy kot wolno żyjący?
To podstawowe rozróżnienie.
Kot bezdomny to najczęściej kot domowy, który został porzucony, zagubił się albo z innych powodów znalazł się bez opiekuna i nie można ustalić jego właściciela. Oswojony kot szukający kontaktu z człowiekiem może być zwierzęciem zagubionym – przed uznaniem go za bezdomnego warto sprawdzić oznakowanie i mikrochip oraz spróbować odnaleźć właściciela.
Kot wolno żyjący to natomiast kot żyjący na wolności, często od urodzenia, związany z określonym miejscem lub kolonią i zazwyczaj unikający bezpośredniego kontaktu z człowiekiem. Gminne programy wyraźnie oddzielają opiekę nad takimi kotami od postępowania z bezdomnymi zwierzętami. Przykładowo Gmina Szemud wprost wskazuje, że kotów wolno żyjących nie należy wyłapywać i wywozić z miejsca ich bytowania – opieka ma polegać m.in. na dokarmianiu, leczeniu i ograniczaniu rozmnażania.
Zdrowego kota wolno żyjącego nie zabieramy więc automatycznie do schroniska. W przypadku potrzeby kastracji, sterylizacji lub leczenia należy skontaktować się z właściwą gminą i ustalić obowiązującą procedurę.
Co zrobić z rannym kotem?
Jeżeli kot jest ranny, został potrącony, ma widoczne obrażenia albo jego stan wskazuje na bezpośrednie zagrożenie życia, sytuację należy traktować jako pilną.
W pierwszej kolejności należy zgłosić dokładną lokalizację, stan zwierzęcia i – jeśli to możliwe – przesłać zdjęcie do właściwego urzędu, straży miejskiej/gminnej albo Policji. Poszczególne gminy posiadają umowy z lecznicami zapewniającymi pomoc weterynaryjną.
Nie należy zakładać, że dowolna lecznica lub schronisko przyjmie zwierzę na koszt gminy po samodzielnym przywiezieniu. Najpierw warto uzyskać dyspozycję gminy lub właściwych służb, chyba że konkretna gmina przewiduje inną procedurę.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Wejherowo – miasto
Za realizację programu odpowiadają m.in. Wejherowski Zarząd Nieruchomości Komunalnych, właściwy wydział Urzędu Miejskiego oraz Straż Miejska.
Bezdomne zwierzęta z Wejherowa kierowane są do Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt „Ciapkowo” w Gdyni przy ul. Małokackiej 3A. Odławianie odbywa się w ramach systemu miejskiego – nie oznacza to, że mieszkaniec powinien samodzielnie zawieźć znalezionego kota do schroniska.
W przypadku zgłoszenia można kontaktować się z WZNK – tel. 58 677 60 96 lub 731 009 142, właściwym wydziałem Urzędu Miejskiego – 58 677 71 03 albo Strażą Miejską – 986
W przypadku kotów wolno żyjących miasto prowadzi system społecznych opiekunów. Przewidziane jest dokarmianie, leczenie, sterylizacja i kastracja oraz możliwość przekazywania domków dla kotów. Po zabiegu i okresie rekonwalescencji kot powinien zostać wypuszczony w miejscu wcześniejszego bytowania.
W skrócie: oswojony, prawdopodobnie porzucony kot → zgłoszenie do miasta; zdrowy kot wolno żyjący → WZNK/system społecznych opiekunów; zwierzę ranne → pilne zgłoszenie do służb miejskich.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Wejherowo
W Gminie Wejherowo koordynatorem działań jest Referat Gospodarki Odpadami i Środowiska Urzędu Gminy Wejherowo.
Bezdomne zwierzęta kierowane są do Schroniska OTOZ Animals w Dąbrówce, Dąbrówka Młyn 30, 84-242 Luzino.
W przypadku kotów wolno żyjących gmina przewiduje opiekę weterynaryjną, kastrację i sterylizację wraz ze znakowaniem oraz dokarmianie w miejscu bytowania. Gmina prowadzi również formalny system wsparcia społecznych opiekunów kotów wolno żyjących.
Praktyczny kontakt dotyczący opieki nad bezdomnymi zwierzętami w Referacie Gospodarki Odpadami i Środowiska: 58 677 97 06.
W przypadku zdarzeń drogowych program wskazuje współpracę z WILD CARE w Redzie.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Miasto Rumia
W przypadku znalezienia bezdomnego kota mieszkańcy powinni kontaktować się przede wszystkim z Wydziałem Polityki Gospodarczej, Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska – tel. 58 679 65 60, Strażą Miejską – 58 671 94 73 albo Policją – 47 742 99 22.
Ważna uwaga: aktualna strona miasta, opublikowana jeszcze 26 lipca 2026 r., opisuje współpracę ze schroniskiem „Ciapkowo” w Gdyni jedynie do 30 czerwca 2026 r. Jednocześnie w czerwcu miasto przeprowadziło i rozstrzygnęło konkurs dotyczący opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Z tego względu przy zgłoszeniu po 30 czerwca najlepiej potwierdzić w Urzędzie Miasta, do jakiego podmiotu aktualnie kierowany jest konkretny kot. Nie należy samodzielnie jechać do Ciapkowa bez wcześniejszej dyspozycji.
Rumia prowadzi również działania dotyczące kotów wolno żyjących. Program obejmuje m.in. ich leczenie, sterylizację i kastrację oraz dokarmianie, a urząd współpracuje w tym zakresie z gabinetami weterynaryjnymi i społecznymi opiekunami kotów.
Kontakt w sprawach kotów wolno żyjących: 58 679 65 60.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Miasto Reda
Bezdomne zwierzęta z terenu Redy są zgodnie z programem na 2026 r. kierowane do Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt „Ciapkowo” w Gdyni. Samo umieszczenie zwierzęcia w schronisku powinno jednak następować w ramach procedury gminnej.
W przypadku kotów wolno żyjących Reda przewiduje m.in. rejestr społecznych opiekunów, dokarmianie, opiekę weterynaryjną, kastrację i sterylizację oraz zapewnianie schronienia. Osoba regularnie opiekująca się kotami może zgłosić się do miasta jako społeczny opiekun. Po zabiegach koty wolno żyjące powinny wracać do miejsca wcześniejszego bytowania.
W przypadku rannych kotów wolno żyjących program wskazuje również współpracę z WILD CARE Sp. z o.o. w Redzie.
Kontakt z Urzędem Miasta Redy: 58 678 80 23, ul. Gdańska 33.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Luzino
Gmina Luzino w 2026 r. wskazuje jako schronisko dla bezdomnych zwierząt schronisko prowadzone przez Fundację „Animalsi” w Kościerzynie, ul. Przemysłowa 43. W programie uczestniczą również WILD CARE w Redzie oraz Przychodnia Weterynaryjna „Lamina” w Luzinie.
Szczególnie przejrzysta jest procedura dotycząca kotów wolno żyjących. Mieszkaniec, który zaobserwuje takiego kota, może złożyć do gminy wniosek o sfinansowanie kastracji lub sterylizacji. Gmina pokrywa 100% kosztów zabiegu, a po zaakceptowaniu wniosku wydaje skierowanie. W 2026 r. zabiegi realizuje Przychodnia Weterynaryjna lek. wet. Marka Śmigielskiego przy ul. Kaszubskiej 33 w Luzinie. Kot jest również trwale znakowany i odrobaczany. Program działa do wyczerpania środków.
Kontakt: 58 678 20 68 wew. 47 – Wydział Zagospodarowania Przestrzennego, Nieruchomości i Ochrony Środowiska.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Szemud
Procedura w Gminie Szemud bardzo wyraźnie rozróżnia zwierzęta bezdomne od kotów wolno żyjących.
Zgłoszenie dotyczące zwierzęcia podejrzewanego o bezdomność przyjmuje Urząd Gminy Szemud. Gmina w pierwszej kolejności podejmuje działania zmierzające do ustalenia właściciela lub opiekuna. Jeżeli nie uda się go ustalić, zwierzę może zostać odłowione i skierowane do Schroniska OTOZ Animals w Dąbrówce, Dąbrówka Młyn 30.
W przypadku kotów wolno żyjących program wskazuje wprost, że nie powinny być one wyłapywane ani wywożone z miejsca bytowania. Gmina zapewnia możliwość zgłaszania skupisk kotów, dokarmianie za pośrednictwem społecznych opiekunów, leczenie oraz kastrację i sterylizację. Opiekę weterynaryjną realizuje Gabinet Weterynaryjny lek. wet. Ireneusza Orłowskiego w Szemudzie.
Urząd Gminy Szemud: 58 739 75 00. Gabinet weterynaryjny wskazany w programie: 604 410 986 lub 604 546 693.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Linia
Rada Gminy Linia przyjęła 26 marca Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi na 2026 r.
W przypadku znalezienia bezdomnego lub wymagającego pomocy kota najbezpieczniejszą drogą jest bezpośrednie zgłoszenie do Urzędu Gminy Linia – tel. 58 676 85 82.
Gmina od wielu lat współpracuje przy odławianiu i opiece nad bezdomnymi zwierzętami z OTOZ Animals, a w raporcie za 2025 r. wskazano również zwiększanie środków na sterylizację kotów wolno żyjących, przybłędnych i dzikich. Aktualne przyjęcia zwierząt z miejscowości należących do Gminy Linia wskazują na dalszą współpracę ze schroniskiem OTOZ Animals w Dąbrówce.
Ze względu na sposób opublikowania załącznika do uchwały na 2026 r. część szczegółowych zapisów programu nie jest obecnie prawidłowo wyświetlana w Dzienniku Urzędowym. Dlatego przed transportem kota lub podjęciem leczenia na koszt gminy należy uzyskać potwierdzenie procedury w Urzędzie Gminy Linia.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Łęczyce
Gmina Łęczyce posiada jedną z najbardziej szczegółowo opisanych procedur.
Bezdomne zwierzęta odławia OTOZ Animals, a następnie trafiają one do Schroniska w Dąbrówce Młyn. W godzinach pracy urzędu zgłoszenia należy kierować pod numer 58 678 92 14.
Po godzinach pracy urzędu oraz w dni wolne zgłoszenia przyjmuje Komenda Powiatowa Policji w Wejherowie – 47 742 97 22 lub Posterunek Policji w Łęczycach – 47 742 98 78. W sprawach niecierpiących zwłoki program przewiduje również możliwość podjęcia interwencji przez schronisko; numer OTOZ Animals wskazany w uchwale to 607 540 557.
W przypadku kotów wolno żyjących funkcjonuje system społecznych opiekunów wpisanych do rejestru Urzędu Gminy. Gmina finansuje dokarmianie, schronienie w postaci budek, potrzebną pomoc weterynaryjną oraz sterylizację i kastrację. Na planowy zabieg społeczny opiekun otrzymuje skierowanie z urzędu, a następnie dowozi kota do wskazanego lekarza weterynarii. Opiekę nad kotami realizuje m.in. lek. wet. Tomasz Wierzbicki w Lęborku – 513 243 678.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Gniewino
Bezdomne zwierzęta z Gminy Gniewino kierowane są do Schroniska OTOZ Animals w Dąbrówce Młyn.
Zgłoszenia dotyczące zwierząt należy kierować do pracownika Urzędu Gminy Gniewino – tel. 58 670 66 27, ul. Pomorska 8. Po godzinach pracy urzędu, w święta i dni wolne zgłoszenia należy kierować do Policji. Oficjalna informacja gminy wskazuje również WILD CARE w Redzie jako podmiot zapewniający pomoc przy zdarzeniach drogowych.
W przypadku kotów wolno żyjących gmina finansuje dokarmianie oraz sterylizację i kastrację. Zabiegi wykonuje wskazany przez gminę gabinet weterynaryjny w Kębłowie. Procedura wymaga wcześniejszego zgłoszenia i uzyskania skierowania – gmina nie zajmuje się rutynowym wyłapywaniem zdrowych kotów wolno żyjących do zabiegu, dlatego zabezpieczenie i transport kota spoczywa co do zasady na zgłaszającym lub społecznym opiekunie.
Co zrobić z bezdomnym kotem – Gmina Choczewo
W przypadku znalezienia kota najlepiej rozpocząć procedurę od kontaktu z Urzędem Gminy Choczewo – tel. 58 572 39 13, ul. Pierwszych Osadników 17.
Program na 2026 r. jako podmiot zapewniający schronienie bezdomnym zwierzętom wskazuje Ośrodek Tresury Psów BAJER – Hotel i Schronisko, Małoszyce 1C koło Lęborka. Ponieważ sam podmiot w uchwale określony jest jako schronisko dla psów, w przypadku bezdomnego kota szczególnie ważne jest uzyskanie wcześniejszej dyspozycji Urzędu Gminy dotyczącej miejsca jego zabezpieczenia.
Dla kotów wolno żyjących gmina przewiduje natomiast m.in. rejestrację społecznych opiekunów, dokarmianie, leczenie oraz finansowanie kastracji i sterylizacji. Z wnioskiem o wykonanie zabiegu mogą występować m.in. mieszkańcy, społeczni opiekunowie i sołtysi. Po zaakceptowaniu wniosku koszt zabiegu pokrywany jest przez gminę, natomiast transport kota organizuje zgłaszający.
Najważniejsza zasada: najpierw zgłoszenie, później transport
W zdecydowanej większości gmin powiatu wejherowskiego nie należy samodzielnie przywozić znalezionego kota do schroniska i oczekiwać jego przyjęcia na koszt gminy. Schroniska działają na podstawie zawartych umów i najczęściej podejmują interwencję dopiero po zgłoszeniu lub zleceniu ze strony urzędu, Policji albo straży miejskiej.
Jeżeli znajdziesz kota:
- Oceń sytuację – czy jest ranny, oswojony i prawdopodobnie zagubiony, czy jest to zdrowy kot wolno żyjący.
- Zapisz dokładną lokalizację i zrób zdjęcie zwierzęcia.
- Skontaktuj się z gminą, na terenie której znajduje się kot.
- W przypadku zwierzęcia rannego lub sytuacji pilnej wyraźnie zaznacz, że potrzebna jest interwencja weterynaryjna.
- Jeżeli kot jest wolno żyjący i zdrowy, zapytaj przede wszystkim o kastrację/sterylizację, możliwość leczenia, dokarmiania albo rejestrację społecznego opiekuna, zamiast żądać zabrania kota do schroniska.
- Nie przenoś zdrowego kota wolno żyjącego w inne miejsce bez uzasadnionej przyczyny. Po zabiegu lub leczeniu takie koty co do zasady powinny wracać do swojego dotychczasowego miejsca bytowania.
Pamiętaj
Sam fakt, że kot przebywa na dworze, nie oznacza jeszcze bezdomności. Jednocześnie oswojonego, porzuconego lub rannego kota nie należy pozostawiać bez reakcji tylko dlatego, że „koty sobie radzą”.
Każda gmina ma obowiązek posiadać procedurę postępowania z bezdomnymi zwierzętami i organizować opiekę nad kotami wolno żyjącymi. Jeżeli zgłaszasz zwierzę, warto zapisać datę zgłoszenia, miejsce, numer telefonu, nazwę jednostki oraz – jeżeli to możliwe – nazwisko osoby przyjmującej zgłoszenie.
Opracowanie: Fundacja Misiulkowo
Stan informacji: 21 sierpnia 2026 r.
Procedury, numery kontaktowe i podmioty realizujące zadania mogą zmieniać się w trakcie roku w związku z nowymi umowami lub zmianami programów gminnych. Przed przewiezieniem zwierzęcia do schroniska lub lecznicy zawsze warto potwierdzić aktualną procedurę w odpowiednim urzędzie.
